dossier 6

Smartphone en brein

Onze hersenen passen zich voortdurend aan onze ervaringen en omstandigheden aan, ook als we volwassen zijn. Ze pikken vooral snel nieuwe werktuigen op. Dat is wat wetenschappers neuroplasticiteit noemen. Vandaag is onze smartphone steeds meer een centraal element in de omgeving waarin we leven, werken en met elkaar omgaan en dat heeft uiteraard een impact op onze manier van denken.

  1. De 3 breinen
  2. File in ons brein
  3. We worden dommer

De 3 breinen

Om ons brein beter te kunnen gebruiken, moeten we eerst weten hoe het werkt. Eigenlijk hebben we drie breinen: een archiverend brein (zoogdierenbrein) dat al onze kennis opslaat; een gesofisticeerd denkend brein (neocortex) waarmee we abstract kunnen denken; en een primitief reflexbrein (reptielenbrein) dat razendsnel en onvermoeibaar is.

Wie altijd online is, traint zijn reflexbrein en verwaarloost zijn denkend brein.”


Onze smartphone moedigt ons reflexbrein aan om dingen oppervlakkig door te nemen, te scannen en te multitasken. Dat vermindert onze concentratie en onze vaardigheid om op iets door te denken.

26% van Vlamingen vindt dat ze teveel tijd spenderen op hun smartphone.

imec.digimeter 2018 www.imec.be/digimeter

 

File in ons brein

Naast ons langetermijngeheugen hebben we ook een werkgeheugen, waar we informatie tijdelijk beschikbaar houden. Dat werkgeheugen is eigenlijk de inhoud van ons bewustzijn op een gegeven moment. Maar de ruimte in dat werkgeheugen is heel beperkt.

“Bij cognitieve overload is er geen tijd om die informatie over te brengen naar het langetermijngeheugen.”

We worden dommer

Door voortdurende blootstelling aan het internet, met zijn nooit aflatende stroom van nieuwtjes, beelden en links, verleren we de vaardigheid om ons te concentreren en om diep na te denken, schrijft Nicholas Carr in zijn boek Het ondiepe. Hoe meer zaken we in ons geheugen opslaan, hoe gemakkelijker we diep nadenken en hoe beter we leren. Pas als we iets onthouden, door het te verplaatsen van ons korte- naar ons langetermijngeheugen, gaan we de nieuwe informatie verweven met alle andere dingen die we al hebben geleerd of meegemaakt. Als je online een paar feiten opzoekt, kan je misschien wel makkelijk een vraag beantwoorden, maar leg je geen diepe persoonlijke verbanden tussen die feiten. Dat is nochtans essentieel voor onze kennis.

Bronnen:

U_tijd offline_B

Hoe bewust een tijdje offline zijn?